Henryk Górecki

 Axel Feuß:

Henryk Górecki: Sinfonie der Klagelieder

Henryk Górecki, 2011. Foto: Malcolm Crowthers

Die 3. Sinfonie, Op. 36, von Henryk Mikołaj Górecki (1933-2010) mit dem Untertitel „Sinfonie der Klagelieder“ (Symfonia pieśni żałosnych / Symphony of Sorrowful Songs) wurde 1976 vom Südwestfunk Baden-Baden für eines der seinerzeit führenden Festivals für zeitgenössische Musik, das Festival international d’art contemporain in Royan/Frankreich, in Auftrag gegeben. Dort wurde das Werk am 4. April 1977 vom Sinfonieorchester des Südwestfunks uraufgeführt. Der Gesangstext des ersten Satzes stammt aus dem Heiligkreuz-Kloster auf dem Berg Łysa Góra östlich von Kielce, der mittlere Text von einer Zellenwand des Gestapo-Hauptquartiers in Zakopane, der dritte wie Górecki selbst aus Schlesien. 1977 fiel die Sinfonie bei der deutschsprachigen Kritik gründlich durch. Zwischen 1992 und 1997 avancierte sie jedoch zu einem Erfolg der Popmusik in anglo-amerikanischen Hitparaden und machte den bislang nur in Polen und von Insidern beachteten Komponisten international bekannt. In der Folge feierten einzelne Abschnitte des Werks ein vielfaches Comeback als Filmmusik. Seit einigen Jahren wird die Sinfonie in Deutschland mit großem Erfolg auf Festivals klassischer Musik aufgeführt.

Weiter lesen: https://www.porta-polonica.de/de/atlas-der-erinnerungsorte/henryk-gorecki-sinfonie-der-klagelieder

Bronisław Huberman

Axel Feuß:

Bronisław Huberman: Vom Wunderkind zum Kämpfer gegen den Nationalsozialismus

(for English and Polish language please scroll down)

Der zur seiner Zeit weltberühmte polnische Violinist Bronisław Huberman (1882-1947), der während des Ersten Weltkriegs und in den 1920er-Jahren in Deutschland lebte und konzertierte, ist heute einer breiteren Öffentlichkeit vor allem als Gründer des Palestine Orchestra bekannt, aus dem später das Israel Philharmonic Orchestra hervorging. Mithilfe des 1936 in Tel-Aviv ins Leben gerufenen Orchesters gelang es Huberman, zwischen sechshundert und eintausend jüdischen Musikern aus ganz Europa und ihren Familien die Ausreise in das britische Mandatsgebiet Palästina zu ermöglichen und sie so vor dem Holocaust zu bewahren. Als Violinist geriet er nach seinem Tod weitgehend in Vergessenheit. 2012 erschien ein Dokumentarfilm des Regisseurs Josh Aronson mit dem Titel „Orchestra of Exiles“ (dt. „Orchester im Exil“), der die Geschichte des Orchesters und die Biografie von Huberman neu erzählt und international Beachtung fand.

Weiter lesen: https://www.porta-polonica.de/de/atlas-der-erinnerungsorte/bronislaw-huberman-vom-wunderkind-zum-kaempfer-gegen-den

Bronisław Huberman: From child prodigy to resistance fighter against National Socialism
Today, Bronisław Huberman (1882-1947), who in his day was the most famous Polish violinist in the world and who lived and gave concerts in Germany during the First World War and the 1920s, is largely known to the wider public as the founder of the Palestine Orchestra, which later gave rise to the Israel Philharmonic Orchestra. Thanks to the orchestra that he founded in Tel-Aviv in 1936, Huberman managed to help between six hundred and one thousand Jewish musicians and their families from all around Europe emigrate to the British mandated territory of Palestine and, in doing so, saved them from the Holocaust. As a violinist, he was more or less forgotten after his death. In 2012, a documentary by the director Josh Aronson was released entitled “Orchestra of Exiles”, which retold the history of the orchestra and Huberman’s own story, and found international acclaim.

Further reading: https://www.porta-polonica.de/en/atlas-of-remembrance-places/bronis%C5%82aw-huberman

Bronisław Huberman - od cudownego dziecka do bojownika przeciwko nazizmowiBronisław Huberman (1882-1947), w swoim czasie światowej sławy polski skrzypek, który podczas I wojny światowej oraz w latach 20. XX w. przebywał i koncertował w Niemczech, dziś znany jest szerszej publiczności jako założyciel Palestine Orchestra, później przemianowanej na Israel Philharmonic Orchestra (Izraelska Orkiestra Filharmoniczna). Stworzenie orkiestry w Tel Awiwie w 1936 roku dało Hubermanowi możliwość udzielenia pomocy w wyjeździe do brytyjskiego mandatu Palestyny od sześciuset do tysiąca żydowskim muzykom z całej Europy wraz z ich rodzinami, a tym samym możliwość uratowania ich przed Holokaustem. Jako skrzypek został po śmierci w dużej mierze zapomniany. W 2012 roku ukazał się film dokumentalny zatytułowany „Orchestra of Exiles“ (Orkiestra na emigracji) w reżyserii Josha Aronsona, który przedstawiając nowe spojrzenie na historię orkiestry oraz życie Hubermana, przyciągnął międzynarodową uwagę.

https://www.porta-polonica.de/pl/atlas-der-erinnerungsorte/bronislaw-huberman-vom-wunderkind-zum-kaempfer-gegen-den

Jesekiel David Kirszenbaum

Axel Feuß:

Jesekiel David Kirszenbaum (1900-1954) –

Ein Bauhaus-Schüler

(for English and Polish language please scroll down)

Selbstporträt, um 1925. Öl auf Leinwand, 55 x 37,5 cm, Frans Hals Museum, Haarlem

Copyright Nachlass Kirszenbaum, Tel Aviv

Geboren wurde Jesekiel David Kirszenbaum (auch: Jesekiel Dawid, Jechezkiel oder Jeheskiel David, Kirschenbaum) 1900 in Staszów im russisch regierten Kongresspolen, neunzig Kilometer nordöstlich von Krakau, als jüngstes Kind eines Rabbiners. Als Jugendlicher rebellierte er gegen die religiösen Unterweisungen und den Wunsch des Vaters, aus ihm einen Rabbiner zu machen. Er widersetzte sich den gesellschaftlichen Regeln, zeichnete Porträts und interessierte sich für Literatur. 1920 entzog er sich der Rekrutierung zur polnischen Armee und dem Kriegseinsatz gegen Sowjetrussland durch die Flucht nach Deutschland. Im Ruhrgebiet arbeitet er als Bergmann, bis ihn der spätere Gründer des Duisburger Kunstmuseums 1923 in ein Kunststudium ans Staatliche Bauhaus in Weimar vermittelte. 1925 ging er nach Berlin, bewegte sich in revolutionären Kreisen, arbeitete bis zum Beginn der Dreißigerjahre als Karikaturist für verschiedene Zeitschriften und als freischaffender Künstler. 1930 heiratete er. 1933 floh das Ehepaar vor den Nationalsozialisten nach Paris. Ab 1939 wurde Kirszenbaum in verschiedenen Lagern interniert, lebte seit 1942 im Untergrund. Seine Frau wurde 1943 verhaftet, ins Konzentrationslager Auschwitz deportiert und ermordet. Nach Kriegsende gelang ihm in Paris durch Unterstützung von Baronin Alix de Rothschild ein künstlerischer Neuanfang. Reisen führten ihn nach Brasilien, Marokko und Italien. Nach einer Krebserkrankung starb er 1954 in Paris. Eine digitale Ausstellung mit 60 Werken und einen umfangreichen wissenschaftlichen Text über den Künstler finden Sie hier: https://www.porta-polonica.de/de/atlas-der-erinnerungsorte/jesekiel-david-kirszenbaum-1900-1954-ein-bauhaus-schueler

Jesekiel David Kirszenbaum (1900-1954) –

Student of the Bauhaus

Jesekiel David Kirszenbaum (also known as: Jesekiel Dawid, Jechezkiel or Jeheskiel David, Kirschenbaum) was born the youngest child of a rabbi in 1900 in Staszów in Russian-ruled Congress Poland, ninety kilometres north east of Krakow. In his youth, he rebelled against his father’s religious instructions and his wish for him to become a rabbi. He opposed the conventional rules of society, drew portraits and was interested in literature. In 1920 he evaded recruitment to the Polish army and deployment in the war against Soviet Russia by fleeing to Germany. In the Ruhr region he worked as a miner until the man who would later establish the Duisburg Museum of Art 1923 found him a place studying art at the State Bauhaus in Weimar. In 1925 he moved to Berlin, where he hung around with revolutionary groups, and until the start of the 1930s worked as a cartoonist for different magazines and as a freelance artist. He married in 1930. In 1933 the couple fled from the Nazis to Paris. From 1939, Kirszenbaum was interned in various camps, from 1942 he went underground. His wife was arrested in 1943, deported to the Auschwitz concentration camp and murdered. At the end of the war, he managed to make a fresh start as an artist with the support of Baroness Alix de Rothschild. His travels took him to Brazil, Morocco and Italy. He died in 1954 in Paris after being diagnosed with cancer. Further reading including a digitial exhibition: https://www.porta-polonica.de/en/atlas-of-remembrance-places/jesekiel-david-kirszenbaum-1900-1954-student-bauhaus

Jesekiel David Kirszenbaum (1900-1954) 

– uczeń Bauhausu

Jesekiel David Kirszenbaum (także: Jesekiel Dawid, Jechezkiel lub Jeheskiel David, Kirschenbaum) urodził się jako najmłodsze dziecko rabina w roku 1900 w Staszowie, mieście znajdującym się w Królestwie Kongresowym, pod zaborem rosyjskim, dziewięćdziesiąt kilometrów na północny-wschód od Krakowa. Jako nastolatek buntował się przeciw nauce religii i ojcu pragnącemu by został rabinem, sprzeciwiając się społecznym normom, malując portrety i interesując się literaturą. W 1920 roku, aby uniknąć powołania do wojska polskiego i nie brać udziału w wojnie z Rosją Radziecką, uciekł do Niemiec. Pracował jako górnik w Zagłębiu Ruhry aż do 1923 roku, kiedy to późniejszy założyciel Muzeum Sztuki w Duisburgu załatwił mu miejsce na weimarskiej uczelni Państwowy Bauhaus. W 1925 roku przeniósł się do Berlina, gdzie obracał się w kręgach rewolucyjnych. Do początku lat 30. pracował dla wielu czasopism, jako karykaturzysta i niezależny artysta. W 1930 roku wziął ślub. Trzy lata później małżeństwo uciekło przed nazistami do Paryża. Od 1939 roku Kirszenbaum przebywał w różnych obozach dla internowanych a od 1942 roku żył w ukryciu. Jego żona została aresztowana w 1943 roku, następnie deportowana do obozu koncentracyjnego Auschwitz a tam zamordowana. Po zakończeniu wojny w Paryżu wznowił karierę artystyczną dzięki wsparciu baronowej Alix de Rothschild. Podróżował do Brazylii, Maroka i Włoch. Zmarł po chorobie nowotworowej w 1954 roku w Paryżu. https://www.porta-polonica.de/pl/atlas-miejsc-pami%C4%99ci/jesekiel-david-kirszenbaum-1900-1954-uczen-bauhausu

Jan de Weryha-Wysoczański

Axel Feuß:
Jan de Weryha – Abstrakte Moderne in Holz

(for English and Polish language please scroll down)

Kein anderer bedeutender Künstler der abstrakten Moderne hat so konsequent in Holz gearbeitet wie der deutsch-polnische Bildhauer Jan de Weryha. Seine in den letzten zwanzig Jahren entstandenen Bodenarbeiten, freistehenden Objekte und Wandreliefs, aber auch die beiden von ihm entworfenen Denkmäler wirken wie ein Resümee auf zahlreiche Bewegungen der abstrakten Kunst seit dem Beginn des 20. Jahrhunderts. Diese Kunststile vom Konstruktivismus über die Konkrete Kunst, ZERO, Minimal und Post Minimal Art bis zur zeitgenössischen Installationskunst dienten ihm jedoch nur als Fundus, um jene Tendenzen zu extrahieren, die ihm eine objektive und in den künstlerischen Traditionen stehende Darstellung des von ihm gewählten Materials Holz, seiner strukturellen Vielfalt und seiner Ästhetik, ermöglichten. Gleichzeitig hat er damit allen diesen Stilrichtungen neue Lösungen in Holz hinzugefügt. Der 1950 in Gdańsk/Danzig geborene und seit 1981 in Hamburg ansässige Künstler, der an der Kunstakademie in Gdańsk studierte, hat damit einen bedeutenden Beitrag zur abstrakten Moderne geleistet. Sein Werk wird hier erstmals in ganzer Breite und bis in die jüngste Gegenwart in über einhundert Abbildungen präsentiert.

weiter: https://www.porta-polonica.de/de/atlas-der-erinnerungsorte/jan-de-weryha-wysoczanski

Jan de Weryha – Modern Abstract Art in Wood

No other important abstract modernist artist has worked so consistently in wood as the German-Polish sculptor Jan de Weryha. His ground works, freestanding objects and wall reliefs created over the last twenty years, as well as the two monuments he has designed, serve as a résumé of numerous movements in abstract art since the beginning of the 20th century. However, he has only used these styles – from Constructivism to Concrete Art, ZERO, Minimal and Post Minimal Art to contemporary installation art – as a source for extracting tendencies that have enabled him to present the material of his choice, wood, its structural diversity and its aesthetics, objectively and in accordance with artistic traditions. At the same time he has introduced new solutions in wood to all these styles. Born in 1950 in Gdańsk/Danzig and resident in Hamburg since 1981, Jan de Weryha, who studied at the Academy of Art in Gdańsk, has thus made an important contribution to abstract modernism. His work to the present day is presented here for the first time in its entirety and in over one hundred illustrations.

further reading: https://www.porta-polonica.de/en/atlas-of-remembrance-places/jan-de-weryha-wysoczanski

Jan de Weryha – Współczesna sztuka abstrakcyjna w drewnie

Żaden inny znany przedstawiciel współczesnej sztuki abstrakcyjnej nie tworzył tak konsekwentnie w drewnie jak polsko-niemiecki rzeźbiarz Jan de Weryha. Jego prace ostatniego dwudziestolecia, zarówno te ułożone na podłożu, te zawieszone na ścianie, jak i te wolnostojące, czy także oba zaprojektowane przez niego pomniki, stanowią niejako podsumowanie licznych kierunków sztuki abstrakcyjnej od początku XX w. Nawet, jeśli każdy z nich, od konstruktywizmu, przez sztukę konkretną, ZERO, minimal art (minimalizm) i postminimal art (postminimalizm) aż po współczesną instalację, służył mu jedynie jako arsenał, z którego wybierał trendy umożliwiające mu obiektywne i nawiązujące do artystycznych tradycji przedstawienie wybranego przez siebie materiału, jakim jest drewno, z całą różnorodnością jego faktur i jego estetyką. Dzięki temu każdy z tych nurtów wzbogacił jednocześnie o nowe rozwiązania w drewnie. Tym samym, urodzony w 1950 roku w Gdańsku i od 1981 roku mieszkający w Hamburgu artysta, absolwent gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych, wniósł znaczący wkład we współczesną sztukę abstrakcyjną. Jego cały dorobek artystyczny aż po dzień dzisiejszy, na podstawie ponad stu fotografii, zostanie tu przedstawiony po raz pierwszy. https://www.porta-polonica.de/pl/atlas-miejsc-pami%C4%99ci/jan-de-weryha-wysoczanski